To jest tylko wersja do druku, aby zobaczyć pełną wersję tematu, kliknij TUTAJ
Honorowy Dawca - Dawczyni Krwi HDK
Honorowy Dawca - Dawczyni Krwi HDK

Szpik kostny - Białaczka

ilchi - 2010-01-08, 18:36
Temat postu: Białaczka
::::::::::::::::::


Co to jest BIAŁACZKA :?: :!:


Białaczka jest chorobą szpiku kostnego, która rozpoczyna się, kiedy nieprawidłowe białe krwinki zaczynają dzielić się w sposób niekontrolowany. Krwinki takie nie funkcjonują prawidłowo, nie zwalczają zakażeń (co jest ich zadaniem) i żyją dłużej niż pozostałe komórki WBC. Wraz ze wzrostem ich liczny zahamowaniu ulega proces wytwarzania prawidłowych komórek krwi w szpiku, co prowadzi do niedokrwistości, krwawień i nawracających zakażeń. Z czasem komórki białaczkowe rozprzestrzeniają się przez krwiobieg, gdzie wciąż się dzielą, czasami tworząc guzy i uszkadzając narządy, np. nerki i wątrobę. Śledziona, która odpowiada za filtrowanie krwi i oczyszczanie jej ze starych komórek, może w białaczce ulegać powiększeniu i nacieczeniu nieprawidłowymi komórkami; podobnie dzieje się z wątrobą i węzłami chłonnymi. Jeśli komórki białaczkowe dostaną się do ośrodkowego układu nerwowego i namnożą się w płynie mózgowo-rdzeniowym, który odżywia mózg i rdzeń kręgowy, mogą spowodować bóle głowy i napady drgawek.


Szpik kostny, położony wewnątrz największych kości, wytwarza prekursory (niedojrzałe formy) czerwonych krwinek, płytek i pięciu różnych rodzajów krwinek białych. Najbardziej niedojrzałe formy nazywane są blastami. Większość z nich dojrzewa w szpiku zanim zostaną uwolnione do krwi. Białe krwinki dzieli się na dwie grupy: limfocyty i mielocyty (zwane też granulocytami ze względu na występujące w nich ziarnistości). Mielocyty (do których zaliczamy neutrofile, bazofile, eozynofile i monocyty) krążą we krwi, zabijając i trawiąc bakterie. Limfocyty znajdują się zarówno we krwi, jak i w układzie chłonnym, koordynują odpowiedź immunologiczną i produkują przeciwciała. Białaczka powstaje z białych krwinek jednego rodzaju.

Białaczki dzieli się w zależności od typu komórek i od szybkości postępowania choroby. Istnieją wprawdzie szczegółowe klasyfikacje, jednak główne rodzaje białaczek są następujące:
ostra białaczka limfatyczna (ALL) - gwałtownie postępująca choroba, w której występuje duża liczba niedojrzałych limfocytów. Jest najczęstszym typem białaczki u dzieci, ale chorują na nią również dorośli (zwykle po 65. roku życia)
przewlekła białaczka limfatyczna (CLL) - choroba postępuje wolniej, charakteryzuje się obecnością zarówno dojrzałych, jak i niedojrzałych limfocytów. Zwykle występuje u osób powyżej 55-60. roku życia
ostra białaczka szpikowa (AML) - charakteryzuje się wytwarzaniem dużej liczby niedojrzałych mielocytów (najczęściej niedojrzałych granulocytów obojętnochłonnych, ale mogą być to również niedojrzałe monocyty, eozynofile, bazofile, płytki lub czerwone krwinki), które zastępują prawidłowe komórki szpiku. Chorują osoby w każdym wieku
przewlekła białaczka szpikowa (CML) - jest rzadka u dzieci. Jest to choroba nabyta, która zaczyna się w niedojrzałej komórce pnia w szpiku kostnym, kiedy dwa fragmenty chromosomów (9. i 22.) odłamią się i zamienią miejscami (translokacja). Skutkuje to powstaniem zmienionego, fuzyjnego genu (bcr/abl) na chromosomie 22.; produktem tego genu jest białko zwane kinazą tyrozynową, które zmienia regulację cyklu komórkowego. To powoduje nadprodukcję granulocytów, z których wiele ma translokację bcr/abl, i obecność zarówno dojrzałych, jak i niedojrzałych komórek w krążeniu.


Objawy :!: :!:

Ostrą białaczkę często rozpoznaje się, bo pacjent czuje się chory. Może mieć objawy związane z niedoborem prawidłowych komórek, takie jak:
osłabienie, duszność i niedokrwistość z powodu niedoboru czerwonych krwinek (które przenoszą w organizmie tlen)
krwawienia i siniaczenie z powodu niedoboru płytek krwi (fragmentów komórkowych, potrzebnych do uszczelnienia uszkodzonych naczyń krwionośnych i hamowania krwawienia)
nawracające zakażenia z powodu niedoboru prawidłowych białych krwinek.


Chorzy z ostrą białaczką mogą też mieć objawy związane z nagromadzeniem niedojrzałych krwinek białych, takie jak bóle kości i stawów; powiększone węzły chłonne, śledziona, wątroba i jądra; bóle głowy, wymioty, splątanie i napady drgawek (w przypadku nagromadzenia komórek białaczkowych w ośrodkowym układzie nerwowym). Może wystąpić gorączka, spadek masy ciała i nocne poty.

Przewlekła białaczka zwykle rozwija się powoli i może zostać wykryta przy okazji badań okresowych, zanim pacjent zauważy jakiekolwiek objawy, może też powodować objawy takie jak w ostrej białaczce, tylko mniej nasilone. Szybkość rozwoju choroby różni się w zależności od pacjenta. W niektórych przypadkach przez lata pacjent wymaga jedynie monitorowania zanim rozpocznie się leczenie, inne przypadki choroby są bardziej agresywne. Nieprawidłowe komórki w przewlekłej białaczce mogą też stać się niestabilne. Narastające zmiany w komórce mogą spowodować tzw. kryzę blastyczną, kiedy szpik wytwarza tylko niedojrzałe komórki i stan pacjenta gwałtownie się pogarsza.


Badania :!: :!:

Badania laboratoryjne
Morfologia krwi obwodowej z rozmazem
Jest to rutynowe badanie polegające na policzeniu i określeniu odsetka różnych rodzajów komórek obecnych we krwi, dające informację o stopniu dojrzałości krwinek. Wynik odbiegający od normy może być pierwszym sygnałem obecności białaczki. Nieprawidłowe wyniki, np. zwiększona liczba białych krwinek lub niska liczba krwinek czerwonych mogą być związane z białaczką, lecz występują też w wielu innych ostrych i przewlekłych chorobach, ale blasty (bardzo niedojrzałe białe krwinki) normalnie nie występują we krwi. Ich obecność wskazuje na prawdopodobieństwo jednego z rodzajów białaczki, przez co konieczne są dalsze badania. Morfologia krwi obwodowej z rozmazem pomaga w rozpoznaniu białaczki i jest ważnym badaniem w ocenie skuteczności leczenia i wykrywaniu wznowy.

Aspiracja i biopsja szpiku kostnego,

Szpik kostny składa się z sieci podporowej tkanki łącznej, płynu, niezróżnicowanych komórek pnia (które mają zdolność różnicowania się w dowolne krwinki) oraz mieszaniny blastów i dojrzewających krwinek. W przypadku podejrzenia białaczki zwykle zleca się aspirację lub biopsję szpiku, aby dokładnie ocenić płyn i tkankę szpiku. Następnie histopatolog lub inny specjalista bada próbkę szpiku (kość i/lub płyn) pod mikroskopem, oceniając liczbę, rozmiar i kształt komórek każdego typu oraz odsetek komórek dojrzałych i niedojrzałych. Jeśli rozpoznanie białaczki potwierdzi się, określa się jej rodzaj i ciężkość.

Więcej informacji w rozdziale dotyczącym aspiracji i biopsji szpiku kostnego.

Punkcja lędźwiowa.

Jeśli badanie szpiku potwierdziło białaczkę, można również wykonać nakłucie lędźwiowe, które pozwoli sprawdzić, czy komórki białaczkowe są obecne w płynie mózgowo-rdzeniowym.

Badanie cytogenetyczne za pomocą fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ (FISH)
FISH jest badaniem cytogenetycznym stosowanym w celu oceny nieprawidłowości chromosomalnych związanych z białaczkami, innymi nowotworami i chorobami genetycznymi. Wykorzystuje się je w rozpoznawaniu i różnicowaniu białaczek: znane są m.in. translokacje związane z ostrą białaczką szpikową (8;21), białaczkami promielocytowymi (15;17) i z przewlekłą białaczką szpikową (9;22). Przy zastosowaniu tej techniki można też wykryć delecje związane z AML lub zespołami mielodysplastycznymi (5q, 7q) i trisomie (trisomia chromosomu 12.) w przewlekłej białaczce limfatycznej. FISH pomaga zróżnicować białaczki o podobnym przebiegu, które ze względu na różne zaburzenia genetyczne mogą wymagać różnego leczenia.


Polimerazowa reakcja łańcuchowa (PCR)

Badanie polega na amplifikacji DNA w celu zidentyfikowania mutacji, inwersji lub delecji związanych z niektórymi białaczkami i może pomóc w ocenie rokowania w niektórych typach białaczki. Do szerzej znanych testów wykonywanych techniką PCR należą badania w białaczce promielocytowej M3 [PML-RARA t(15;17)(q22;21)], w ostrej białaczce mieloblastycznej [AML1-ETO t(8;21)(q22;q22) lub inv(16)] i w przewlekłej białaczce szpikowej [BCR-ABL t(19;22)], ale są też inne.


Inne badania

Tomografię komputerową (CT), rezonans magnetyczny (MRI) lub pozytronową tomografię emisyjną (PET) wykonuje się w celu zobrazowania guzów i skupisk komórek (np. w klatce piersiowej), które mogą być objawem choroby. Można też wykonać inne badania obrazowe, aby ocenić stan narządów, np. śledziony, wątroby i nerek.


Leczenie :!: :!:

Statystyki wyleczeń i remisji w białaczkach, tak u dzieci, jak u dorosłych stale się poprawiają.

Schematy leczenia zależą od rodzaju białaczki, ciężkości choroby i objawów. Cele leczenia obejmują wyrównywanie niedoborów prawidłowych komórek, osiągnięcie remisji choroby i, jeśli to możliwe, zabicie wszystkich nieprawidłowych białych krwinek, z zachowaniem zdolności prawidłowych komórek do namnażania, tak, aby przywrócić prawidłową czynność komórek krwi.

W leczeniu objawowym stosuje się przetoczenia czerwonych krwinek i/lub płytek krwi oraz antybiotyki. Jeśli śledziona jest bardzo powiększona, można ją usunąć chirurgicznie. Inne sposoby leczenia to chemio- i radioterapia, mające na celu zniszczenie nieprawidłowych komórek i zmniejszenie dolegliwości bólowych. Jeśli komórki białaczki są obecne w płynie mózgowo-rdzeniowym, może zaistnieć konieczność leczenia chemioterapeutykami podawanymi bezpośrednio do płynu mózgowo-rdzeniowego.

W pewnych przypadkach można pobrać szpik kostny pacjenta, oczyścić go z nieprawidłowych komórek i zamrozić, aby po odpowiednim leczeniu przeszczepić go z powrotem pacjentowi. Przeszczepy szpiku allogeniczne (z wykorzystaniem szpiku pobranego od dopasowanego dawcy, często członka rodziny) pozwalają na wyleczenie wielu rodzajów białaczki. Przeszczep szpiku można rozważyć, kiedy inne sposoby leczenia nie pozwoliły osiągnąć remisji albo w razie nawrotu choroby.

Leczenie i rokowanie w przewlekłej białaczce zależy od jej rodzaju - czy jest to przewlekła białaczka limfatyczna (CLL), czy szpikowa (CML). Stale prowadzone są badania nad nowymi schematami leczenia, które skuteczniej prowadziłyby do remisji i przedłużały życie. Jednak niektórzy pacjenci z przewlekłą białaczką limfatyczną latami mogą żyć bez leczenia, potrzebują go dopiero, kiedy liczba czerwonych krwinek lub płytek spada. Niektóre schematy leczenia mają poważne skutki uboczne, które są bardziej uciążliwe dla pacjenta niż objawy białaczki.



http://www.labtestsonline...n_Leukemia.html

zonk - 2010-01-19, 18:27

Krew pępowinowa zamiast przeszczepów szpiku?

Komórki pobrane z krwi pępowinowej mogą pomóc chorym na białaczkę. Naukowcy z Fred Hutchinson Cancer Research Center w Seattle poinformowali właśnie o sukcesie metody po raz pierwszy zastosowanej u człowieka. Są nadzieje, że zastąpi ona stosowane do tej pory przeszczepy szpiku kostnego.
Jak donosi czasopismo "Nature Medicine", nowa metoda wykorzystuje pobrane z krwi pępowinowej i odpowiednio namnożone komórki macierzyste, które mogą zastąpić zniszczone w wyniku terapii komórki szpiku kostnego pacjenta. Do tej pory w podobnych przypadkach konieczny był przeszczep szpiku. Niestety, znalezienie odpowiedniego dawcy nie zawsze jest możliwe.

Komórki krwi pepowinowej są uniwersalne, nie wywołują reakcji immunologicznej i mogą być podawane każdemu pacjentowi. Do tej pory problemem było jednak uzyskanie ich w odpowiednio dużej ilości. Naukowcy z Seattle rozwiązali ten problem. Nakłonili komórki do mnożenia się w taki sposób, że nie tracą swych "macierzystych własności". Potem skutecznie wszczepili je pacjentom. Konieczne są dalsze badania, ale niektórzy mówią już głośno o szansach na odkrycie "Świętego Graala" w onkologii.

usłyszałam dziś w faktach rmf fm tu link
http://www.rmf.fm/audio/?...uid=32&bid=8971

goga - 2010-01-19, 23:03

Ciekawostka : już w 2003r. w Polsce przeszczepiono mężczyźnie choremu na białaczkę krew pępowinową pobraną od dwóch noworodków...
Art. na ten temat: http://wyborcza.pl/1,75248,1538286.html

ilchi - 2010-01-23, 21:36

Dziękuję za info Gosiu. :-D


Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group